Test HPV HR na NFZ – nowoczesna i skuteczna profilaktyka raka szyjki macicy

Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) poinformował, że od 19 stycznia 2026 roku bezpłatny test HPV HR został włączony do programu profilaktyki raka szyjki macicy i jest dostępny dla pacjentek w całej Polsce. To znaczący krok w kierunku skuteczniejszej diagnostyki i zapobiegania nowotworowi, który rozwija się często bezobjawowo, a wcześnie wykryty może być skutecznie leczony.

Czym jest test HPV HR i dlaczego jest ważny?

Test HPV HR to nowoczesne badanie molekularne wykrywające DNA wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) o wysokim ryzyku onkogennym — czyli typów wirusa, które najczęściej prowadzą do rozwoju raka szyjki macicy. W przeciwieństwie do klasycznej cytologii, która bada zmiany w komórkach szyjki macicy, test HPV HR wskazuje obecność samego czynnika ryzyka jeszcze zanim dojdzie do zmian nowotworowych.
Badanie polega na pobraniu jednorazowej próbki wymazu z szyjki macicy, z której w razie potrzeby automatycznie wykonuje się cytologię płynną (LBC) bez konieczności ponownej wizyty.

Dla kogo i jak często można wykonać badanie?

Program profilaktyki raka szyjki macicy finansowany przez NFZ umożliwia wykonanie testu HPV HR w następujących warunkach:
👉 Kto może skorzystać: kobiety w wieku 25–64 lata
👉 Koszt: badanie jest bezpłatne dla pacjentek ubezpieczonych w NFZ
👉 Skierowanie: nie jest wymagane
👉 Częstotliwość: raz na 5 lat — prawidłowy wynik daje spokój nawet na ten okres
👉 Gdzie: w poradniach ginekologicznych oraz wybranych przychodniach POZ z umową z NFZ na realizację programu profilaktyki raka szyjki macicy
Pacjentka sama decyduje, czy chce wykonać test HPV HR czy klasyczną cytologię — obydwa badania są dostępne w programie. Cytologia klasyczna wykonywana jest co 3 lata, a test HPV HR co 5 lat, z możliwością częstszego badania w zależności od indywidualnych wskazań lekarza.

Jak działa test HPV HR i jakie ma zalety?

Test HPV HR ma kilka istotnych przewag nad tradycyjną cytologią:
• Większa czułość badania: test wykrywa obecność wirusa HPV zanim pojawią się zmiany w komórkach, co zmniejsza ryzyko fałszywie ujemnego wyniku.
• Jedno pobranie materiału: w razie wyniku dodatniego z tej samej próbki wykonuje się cytologię płynną (LBC), co eliminuje konieczność kolejnej wizyty.
• Personalizowana dalsza diagnostyka: częstotliwość kolejnych badań zależy od wyniku testu i decyzji lekarza.
• Wysoka skuteczność: test HPV HR cechuje się bardzo wysoką czułością, znacznie wyższą niż klasyczna cytologia.

Co zrobić przed badaniem i jak kontynuować profilaktykę?

Aby przygotować się do badania:
• Unikaj stosowania leków dopochwowych kilka dni przed badaniem.
• Nie zgłaszaj się w czasie krwawienia miesiączkowego lub w bezpośrednich dniach po nim.
• Przed pobraniem materiału nie wykonuj USG przezpochwowego.
Po otrzymaniu wyniku:
• Wynik ujemny: badanie powtarza się po 3–5 latach zgodnie ze wskazaniami lekarza.
• Wynik dodatni: z tej samej próbki wykonuje się cytologię płynną LBC, a w przypadku zmian dysplastycznych lekarz skieruje Cię na dalsze badania, jak kolposkopia lub biopsja.

Dlaczego warto korzystać z testu HPV HR?

Rak szyjki macicy często rozwija się bezobjawowo i bywa wykrywany zbyt późno, co wpływa na rokowania. NFZ podkreśla, że program profilaktyki, w tym test HPV HR, umożliwia wykrycie zmian na wczesnym etapie i zapobieganie rozwojowi choroby.
W Polsce każdego roku na raka szyjki macicy umiera ponad 1 800 kobiet — regularne badania mogą temu zapobiec.
NFZ zachęca kobiety do skorzystania z bezpłatnego testu, umówienia wizyty online przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP) lub aplikację mojeIKP oraz do wyboru placówki realizującej program profilaktyczny.

Podsumowanie

Test HPV HR dostępny na NFZ to znaczący postęp w profilaktyce raka szyjki macicy w Polsce. Dzięki jego wysokiej skuteczności, bezpłatnemu finansowaniu i prostej procedurze badanie daje kobietom narzędzie, które może uratować życie i zapobiec rozwinięciu się nowotworu. Regularne badania i profilaktyka to klucz do zdrowia i bezpieczeństwa pacjentek.